فصلِ 1

مدلِ ذهنی: گردش‌کار، نود و آیتم

قبل از هر کلیکی، باید سه مفهوم را در استخوان‌هایت جا بدهی — چون همهٔ n8n روی همین سه بنا شده.


۱

گردش‌کار یک گرافِ جهت‌دار است

یک زنجیره از کارها که داده از چپ به راست در آن جاری می‌شود.

در n8n هر اتوماسیون یک گردش‌کار (workflow) است: مجموعه‌ای از جعبه‌ها که با خط به هم وصل شده‌اند. هر جعبه یک نود (node) است و هر خط یک اتصال (connection). داده از یک نود بیرون می‌آید، روی خط حرکت می‌کند و واردِ نودِ بعدی می‌شود. همین. پیچیدگی از ترکیبِ همین قطعاتِ ساده می‌آید، نه از خودِ قطعات.

گردش‌کار همیشه با یک تریگر (trigger) شروع می‌شود — نودی که می‌گوید «کِی» اجرا شود: با فشارِ دست، طبقِ زمان‌بندی، یا وقتی یک رویدادِ بیرونی رخ داد. بدون تریگر، گردش‌کار هرگز خودش شروع نمی‌شود.

۲

نود = یک واحدِ کار

هر نود یک کارِ مشخص می‌کند: صدا زدنِ یک API، تغییرِ داده، تصمیم‌گیری، یا نوشتن در جایی.

سه خانوادهٔ اصلیِ نود را از هم تشخیص بده:

خانوادهکارشمثال
تریگرشروعِ گردش‌کارSchedule، Webhook، Manual
اکشنانجامِ کار روی یک سرویسGmail، HTTP Request، Notion
منطق/دادهتصمیم و تبدیلIF، Edit Fields، Code

هر نود پارامتر دارد (فیلدهایی که پُر می‌کنی) و اغلب یک اعتبارنامه (credential) — یعنی توکن یا رمزی که به سرویس وصلش می‌کند. اعتبارنامه‌ها جدا از گردش‌کار و به‌شکلِ رمزنگاری‌شده ذخیره می‌شوند؛ فصلِ ۷ کاملش می‌کند.

۳

آیتم: واحدِ داده که همه‌چیز را توضیح می‌دهد

این مهم‌ترین مفهومِ کلِ کتاب است. اگر این را بگیری، ۸۰٪ گیجی‌ها تمام می‌شود.

داده در n8n همیشه به‌شکلِ یک آرایه از آیتم‌ها (items) بینِ نودها رد و بدل می‌شود. هر آیتم یک شیءِ JSON است با این شکل:

// خروجیِ یک نود: آرایه‌ای از آیتم‌ها
[
  { json: { "name": "Ada", "email": "ada@x.com" } },
  { json: { "name": "Alan", "email": "alan@x.com" } }
]

نکتهٔ کلیدی: بیشترِ نودها یک‌بار برای هر آیتم اجرا می‌شوند. اگر ۵۰ ردیف از یک گوگل‌شیت بیاید، یعنی ۵۰ آیتم، و نودِ بعدی ۵۰ بار کار می‌کند — یک‌بار برای هرکدام. تو حلقه نمی‌نویسی؛ n8n خودش روی آیتم‌ها حلقه می‌زند.

قانونِ طلایی

هر آیتم دو بخش دارد: json (دادهٔ ساختاریافته) و binary (فایل‌ها مثل PDF یا عکس). وقتی گیر کردی، اولین سؤال همیشه این است: «الان چند آیتم دارم و داخلِ jsonـشان چیست؟» پنلِ خروجیِ هر نود دقیقاً همین را نشانت می‌دهد.

۴

اجرا و بوم

جایی که می‌سازی و جایی که نتیجه را می‌بینی.

صفحهٔ ویرایش، بوم (canvas) است: نودها را می‌کِشی، وصل می‌کنی و با دکمهٔ Execute تست می‌گیری. هر بار که گردش‌کار می‌دود، یک اجرا (execution) ثبت می‌شود که می‌توانی بعداً واردش شوی و ببینی هر نود دقیقاً چه دریافت و چه تولید کرده. این تاریخچهٔ اجراها بهترین ابزارِ دیباگِ توست — فصلِ ۱۱ رویش مانور می‌دهد.

دو حالتِ اجرا را از هم جدا کن: دستی (روی بوم، برای ساخت و تست) و تولیدی (production — وقتی گردش‌کار active است و تریگرِ واقعی شلیکش می‌کند). خیلی از سردرگمی‌های اولیه از اینجاست که وب‌هوکِ تست با وب‌هوکِ تولیدی فرق دارد؛ فصلِ ۲ این را روشن می‌کند.